De NVWA en IGJ namen in april 2026 een belangrijke stap. Maar bij GGZ Interventie zien wij dagelijks wat er nóg nodig is.
Afgelopen april verscheen er een bericht dat onze aandacht trok. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) hadden gezamenlijk 43 websites offline laten halen waarop verboden designerdrugs, officieel aangeduid als nieuwe psychoactieve stoffen (NPS), werden verkocht. Dat is goed nieuws. Maar het roept bij ons ook een hoop vragen op.
Want wij werken elke dag met mensen voor wie dit soort middelen geen abstractie is. Geen nieuwsbericht. Maar het begin van een verslaving die hun leven op zijn kop heeft gezet.
Wat lazen we precies?
Volgens de berichtgeving van NU.nl en de NOS onderzochten IGJ en NVWA de websites in de periode van november 2025 tot en met februari 2026. De sites kwamen in beeld via een strafrechtelijk onderzoek dat de NVWA vorig jaar startte naar de eigenaren van Funcaps, een webshop die in verband wordt gebracht met 58 verdachte sterfgevallen. In dat onderzoek doken 43 soortgelijke sites op.
“Met het offline halen willen we het verkopers moeilijker maken om de middelen te verkopen. Ook willen we het kopers moeilijker maken.”
— Woordvoerder NVWA, geciteerd door NU.nl, 16 april 2026
De sites boden NPS aan onder het mom van ‘research chemicals’, met disclaimers als ‘niet voor menselijke consumptie’ of ‘voor onderzoeksdoeleinden’. Een bekende truc om de wet te omzeilen, terwijl de middelen gewoon actief werden gepromoot en geleverd aan iedereen die ze bestelde.
De toezichthouders zijn duidelijk over het probleem: sites die offline worden gehaald, verschijnen vaak snel weer onder een andere naam. Soms gehost vanuit het buitenland, waar Nederlandse handhaving moeilijker grip op heeft.
Wat zien wij in de praktijk?
De actie van de IGJ en NVWA is noodzakelijk, maar los van de juridische en handhavingstechnische kant speelt er iets wat nieuwsberichten zelden belichten. Namelijk: wat er gebeurt met de mensen die deze middelen al jaren gebruiken en inmiddels verslaafd zijn geraakt.
Wat wij zien bij GGZ Interventie:
Mensen die bij ons binnenkomen met een verslaving aan designerdrugs begonnen vaak met iets wat voelde als een veilige keuze. Het stond online, het was te bestellen zoals je een boek bestelt, en de website verzekerde hen dat het ‘research chemicals’ waren. Geen illegale drugs. Zoiets was toch voor hen niet bedoeld?
Precies dat gevoel van veiligheid, gecreëerd door de disclaimers op die 43 websites, maakt designerdrugs zo gevaarlijk. Gebruikers onderschatten de verslavende werking en de gezondheidsrisico’s omdat de overheid de middelen immers niet verboden heeft. Of had.
Waarom zijn designerdrugs zo verslavend?
Neem 3-MMC, ook wel ‘Miauw’ genoemd, een van de designerdrugs die in Nederland de afgelopen jaren sterk in populariteit groeide voor het in oktober 2021 uiteindelijk verboden werd. Het effect wordt beschreven als een combinatie van XTC en cocaïne: euforisch, energiek, sociaal, seksueel opgewonden. Precies de combinatie die het brein onthoud en terugverlangt.
Wat mensen niet van tevoren weten: al na een paar keer gebruik treedt zowel psychische als lichamelijke afhankelijkheid op. De kater na gebruik is zwaar met angst, vermoeidheid, depressie. De snelste manier om dat gevoel weg te nemen? Nogmaals gebruiken. Zo raken mensen vast in een vicieuze cirkel die snel escaleert, soms binnen enkele weken.
Uit de meest recente LADIS-cijfers (mei 2026) blijkt dat het aantal mensen in behandeling voor 3-MMC-gebruik in één jaar tijd met 33 procent steeg. Dat getal weerspiegelt alleen de mensen die de stap naar hulp hebben gezet. De werkelijke omvang van het probleem is veel groter.
Het gevaar dat níet op de verpakking stond
Een van de meest verontrustende dingen aan NPS is dat gebruikers letterlijk niet weten wat ze innemen. De samenstelling van designerdrugs is niet gereguleerd en kan per batch of per aanbieder sterk verschillen. Toezichthouders benadrukken dit in hun berichtgeving ook: het is vaak onbekend wat er precies in de middelen zit en wat de effecten zijn.
Dat betekent: wie vandaag hetzelfde product bestelt als gisteren, kan morgen met een compleet andere chemische samenstelling te maken hebben. Met alle risico’s van dien: paniekaanvallen, psychose, hartstilstand, orgaanschade. Wij zien patiënten die hiervan jarenlang de gevolgen dragen — niet omdat ze onvoorzichtig waren, maar omdat de informatie op de website waarop ze bestelden ronduit misleidend was.
“Gebruikers lopen ernstige gezondheidsrisico’s. Ze weten niet wat ze gebruiken of denken dat het veilige stoffen zijn.”
— IGJ & NVWA, igj.nl, 16 april 2026
Het probleem dat achter de verslaving schuilgaat
In onze behandelpraktijk zien we iets dat in het nieuws zelden naar voren komt: een verslaving aan designerdrugs is zelden het énige probleem. Achter het gebruik schuilt bijna altijd iets anders.
Dat kan een onbehandelde depressie zijn. Of een angststoornis. Trauma. Eenzaamheid. ADHD. Mensen die het gebruik begonnen als zelfmedicatie, als ontsnapping, als manier om socialer te voelen of minder pijn te dragen. Wie dan alleen de drug behandelt en de onderliggende problematiek negeert, behandelt het symptoom, niet de oorzaak.
Dat is waarom wij bij GGZ Interventie altijd naar de mens kijken, niet alleen naar het middel. Tijdens de intake gaan we niet alleen na wát iemand gebruikt en hoe lang, maar proberen we ook te begrijpen waarom. Want dat ‘waarom’ is het vertrekpunt van echte behandeling.
Goed nieuws, maar er is meer nodig
Wij zijn blij dat de NVWA en IGJ dit soort websites aanpakken. Het offline halen van 43 webshops is een duidelijk signaal: de overheid neemt de gevaren van NPS serieus. Het strafrechtelijk vervolgen van de eigenaren van Funcaps — mede verantwoordelijk voor tientallen verdachte sterfgevallen — is een rechtvaardige stap.
Maar we lezen ook dit in het bericht: sites die offline worden gehaald, verschijnen regelmatig snel weer onder een andere naam. Vanuit het buitenland, moeilijker te blokkeren, met nieuwe domeinen en opnieuw misleidende disclaimers.
Handhaving is belangrijk. Maar zolang er vraag is en zolang mensen op zoek zijn naar die middelen, om welke reden dan ook blijft het aanbod bestaan. Duurzame oplossingen liggen in preventie én in toegankelijke, snelle hulp voor mensen die al in een verslaving zitten. Daarin willen wij onze rol spelen.
Bronvermelding
- NU.nl (16 april 2026). 43 websites die designerdrugs verkochten offline gehaald. nu.nl/binnenland/6392798
- Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (16 april 2026). IGJ en NVWA halen tientallen websites met schadelijke middelen offline. igj.nl
- NOS Nieuws (16 april 2026). Tientallen websites offline gehaald vanwege aanbieden designerdrugs. nos.nl/artikel/2610682
- Hart van Nederland / LADIS (28 mei 2026). Meer mensen zoeken hulp voor verslaving aan online gokken en designerdrugs. hartvannederland.nl
- GGZ Interventie. 3-MMC verslaving: informatie en behandeling. ggzinterventie.nl/3-mmc-verslaving